Groei en krimp gaan hand in hand in banenontwikkeling in Creatieve Industrie en ICT

maart

ma di wo do vr za zo
27
28
1
1
2
2
3
3
4
4
5
5
6
6
7
7
8
8
9
9
10
10
11
11
12
12
13
13
14
14
15
15
16
16
17
17
18
18
19
19
20
20
21
21
22
22
23
23
24
24
25
25
26
26
27
27
28
28
29
30
31
31
1
2

Tijdens een lunchsessie op het Media Park in Hilversum zijn de resultaten van de Monitor Creatieve Industrie 2014 van iMMovator gepresenteerd. De monitor constateert dat de banengroei van afgelopen jaren stagneert, dat er sprake is van toenemende schaalverkleining en dat het verdienvermogen van de sector onder druk staat. Onderzoekers pleiten ervoor om het verdienvermogen van de Creatieve Industrie hoog op beleidsagenda’s te zetten. Nader onderzoek is gewenst rond de waarde die de creatieve industrie toevoegt aan andere sectoren (in crossovers) en de ontwikkeling van Nederland tot creatieve economie.

Creatieve Industrie robuust, en in ontwikkeling

Lange tijd heeft de Creatieve Industrie in Nederland zich weten te onttrekken aan het zware weer waarin onze economie terecht is gekomen. In de periode van 2005 naar 2013 laat de creatieve industrie een groei van meer dan vijftigduizend banen (2,5 procent per jaar) zien, naar een totaal van 285 duizend. Dat komt neer op 3,6 procent van alle Nederlandse banen. De groei was groter dan die in de rest van de economie. Ook de teruggang ten gevolge van de crisis was in de laatste jaren kleiner dan de afname van het aantal banen in de gehele economie. In de crisis doet de Creatieve Industrie het dus nog steeds beter dan de gehele economie.

Wanneer er ingezoomd wordt op de drie deelsectoren van de creatieve industrie is er een groei in kunsten en cultureel erfgoed (+1.300 banen), stagnatie in creatief zakelijke dienstverlening en krimp in de media- en entertainmentindustrie (-2.000 banen) te zien. De opmerkelijke groei in de deelsector kunsten en cultureel erfgoed beperkt zich overigens tot de kunsten. Binnen cultureel erfgoed zijn in 2011-2013 meer dan 1.500 banen verdwenen. Design is de sterkst groeiende bedrijfstak binnen de creatieve industrie met een toename van 2500 banen (+8,5 procent).

Groei en krimp ten gevolge van digitalisering

De werkgelegenheid in de media- en entertainmentindustrie laat al langere tijd een negatieve ontwikkeling zien. Die is terug te voeren op het disruptieve effect van digitalisering op de traditionele mediasector, de crisis en de bezuinigingen bij de omroepsector. Tegelijkertijd zorgt de digitalisering voor een groei aan banen in nieuwe deelsectoren. Gaming (3.000 banen) en digital design (afhankelijk van de schattingen tot 10.000 banen) zijn sterke groeiers dankzij de omwenteling die digitalisering teweegbrengt.

Verdienvermogen Creatieve Industrie verzwakt

Wanneer er wordt gekeken naar het aantal vestigingen en de toegevoegde waarde van de Creatieve Industrie doet zich een verontrustend beeld op. Het aantal vestigingen is sinds 2005 meer dan verdubbeld naar 132.000, terwijl het aantal banen is toegenomen met ongeveer eenvijfde. Grote bedrijven worden kleiner en hert aantal zelfstandigen en eenmansbedrijven worden talrijker. De creatieve industrie loopt daarmee voorop in de trend van schaalverkleining. In 2013 telt de gemiddelde vestiging nog maar net iets meer dan twee banen.

Deze schaalverkleining valt samen met een verlies aan toegevoegde waarde en productiewaarde. Er wordt in de Creatieve Industrie als geheel in 2013, zelfs iets minder toegevoegde waarde gecreëerd dan in 2005. De Monitor Creatieve Industrie pleit er daarom voor om het versterken van het verdienvermogen hoog op de beleidsagenda te zetten.

ICT: met minder mensen meer toegevoegde waarde

De Monitor Creatieve Industrie brengt ook de ontwikkeling in ICT in beeld. Creatieve Industrie en ICT zijn sterk verknoopt door digitalisering . Beide sectoren ontwikkelen zich echter verschillend.

ICT (272 duizend banen in 2013) laat voor wat de banenontwikkeling betreft iets mindere cijfers zien dan de Creatieve Industrie. De krimp van ICT is de laatste jaren gelijk aan die van de gehele economie. Binnen ICT hardware daalt het aantal banen onverminderd hard (-3.800 banen, 5,4 procent per jaar).

De toegevoegde waarde ontwikkeling in ICT levert het tegenovergestelde beeld van de Creatieve Industrie op. Daar wordt met minder banen een groei gerealiseerd in de toegevoegde waarde. Er heeft een forse efficiencyslag plaatsgevonden. Met ongeveer eenzelfde aantal banen creëert de ICT sector ongeveer het dubbele aan toegevoegde waarde van de Creatieve Industrie.

Top 10 Steden

De ontwikkelingen die hierboven beschreven worden zijn vooral te zien in steden. Steden die een omvangrijke economie kennen en daarbinnen een gevarieerd scala van activiteiten in en buiten de Creatieve Industrie kennen, hebben de beste voorwaarden voor groei. In Nederland voldoen Amsterdam en Utrecht het best aan dit profiel. In Amsterdam is de grootste concentratie van creatieve industrie te vinden (57.000). Hier is de Creatieve Industrie bovendien ook gegroeid in de crisisperiode 2011-2013 (+2.400 banen). De Utrechtse Creatieve Industrie is de tweede grootste met 11.000 banen. Hilversum is de stad waar met 22% het grootste deel van de economie bepaald wordt door de Creatieve Industrie, voornamelijk door de concentratie van de mediasector. 

In de aanwezigheid van beleidsmakers van grote steden en delegaties van de ministeries van OC&W en EZ werd het eerste exemplaar door iMMovator voorzitter Bob Verburg uitgereikt aan Barbera Wolfensberger, boegbeeld van de Topsector Creatieve Industrie. 

Over de Monitor Creatieve Industrie

De Monitor Creatieve Industrie 2014 (opvolger Cross Media Monitor) is een analyse van de ontwikkelingen binnen de ICT en creatieve industrie. De monitor laat zien waar de Creatieve Industrie en de ICT sector staat en wat de belangrijkste ontwikkelingen in de clusters en steden zijn. Download hier de PDF van het onderzoek.

Wenst u een fysiek exemplaar te ontvangen van de Monitor, dan kunt u deze bestellen voor €20,- per stuk (inc. verzendkosten, excl. BTW). U kunt uw bestelling mailen naar Ellen.Klein@immovator.nl.