Cross Media Café Behind The Filter Bubble: over mediabewustzijn, nepnieuws en wantrouwen (deel 1)

Algoritmes, personalisering en zelfs ons sociale netwerk bepalen in toenemende mate wat we op internet te zien krijgen. Als internetter kun je opgesloten raken in je eigen filterbubbel met je eigen versie van de werkelijkheid. Wat betekent dat voor mediabedrijven? Aan het woord mediamakers, journalisten, innovators en politici tijdens het Cross Media Café op 31 januari 2017 in Beeld en Geluid.

Activiteiten iMMovator en Beeld en Geluid

Zoals bij elk Cross Media Café heet Freek van ’t Ooster, directie iMMovator, iedereen van harte welkom. Traditiegetrouw neemt hij de activiteitenagenda van iMMovator voor de komende weken door.

  • Op 7 maart vindt het volgende Cross Media Café plaats met als thema ‘Uit het lab’. Met welke innovaties zijn kennisinstellingen en mediabedrijven bezig?
  • Ook het MediaMatters-programma is weer van start gegaan. MediaMatters is een innovatie-accelerator voor mediabedrijven en startups. NPO, AVROTROS, EO, NRC Media, De Groene Amsterdammer en Nederlands Dagblad doen mee. Begin februari komt de call voor startups die aan de deelnemende mediabedrijven worden gekoppeld voor het oplossen van actuele vraagstukken.
  • Hilversum Media Campus organiseert op donderdag 23 maart en 6 april een tweedaagse training ‘Breaking the ground for VR’. Een training bedoeld voor mediamakers en communicatieprofessionals die in hun werk te maken hebben met VR, de productie van VR en de toepassing ervan.
  • Bij Hilversum Media Campus start op 18 april ook het omscholingstraject ‘Make It Work’, een werk-leertraject voor aankomend software engineers in de media.

Van ’t Ooster wijst ook op een paar highlights in de agenda van gastheer Beeld en Geluid. In het instituut loopt de tentoonstelling Let’s You Tube, waarin elke maand een ander thema centraal staat. In februari: journalism. Met op het programma onder meer:

Buzzcapture geeft feiten over meningen

Wil je weten hoe vaak je in social media wordt genoemd, in welk verband dat gebeurt en hoe het publiek over je denkt, dan heeft Buzzcapture de cijfers. Buzzcapture is specialist in online & offline reputatiemanagement en social media monitoring. Head of content Kevin Lamers vertelt hoe het bedrijf alles dat openbaar gezegd wordt over organisaties en personen registreert en analyseert. De gegevens kunnen worden gebruikt voor reputatiemanagement, maar ook om nieuwsberichten een verdiepingsslag te geven. Het ANP gebruikt de data onder meer voor verkiezingsverslaggeving. Lamers: ‘Media kunnen de reputatie van een politicus maken of kraken. De snelheid van social media speelt hierin een belangrijke rol.’ Zo heeft Buzzcapture bijvoorbeeld exacte cijfers over de reactie van Nederland op de advertentie van Rutte die de VVD eind januari in de landelijke dagbladen liet plaatsen. Nog niet eerder in 2017 spraken zoveel mensen over Rutte: 21.000. 700 journalisten bespraken de advertentie op Twitter, overwegend negatief. Uit analyse van de social mediaberichten leidt Buzzcapture het effect op de reputatie af. De advertentie heeft reputatie van de VVD licht geschaad.

Kan Buzzcapture ook de verkiezingsuitslagen voorspellen op basis van de trends in social media? Nee, stelt Lamers. Maar het bedrijf kan wel in andere gevallen voorspellingen doen. Op basis van berichten in social media kan het bedrijf bijvoorbeeld inschatten wie bij de volgende aflevering van Wie is de Mol het programma gaat verlaten.

Kevin Lamers (Buzzcapture) - Cross Media Café 31-01-2017 from iMMovator

Bekijk hier de video van de presentatie van Kevin Lamers.

Klangoo bestrijdt de filterbubbel met Magnet en nuance

Met Magnet helpt Klangoo mediabedrijven met het versterken van audience engagement. Doel: bezoekers meer tijd op hun platforms laten doorbrengen. Rob Zomerdijk, VP Business Development Klangoo, vertelt dat steeds meer mediabedrijven worstelen met de vraag hoe ze kunnen voorkomen dat bezoekers van hun eigen sites in een filterbubbel terechtkomen en slechts een gedeelte van het aanbod vinden. Klangoo ontwikkelde een oplossing met Magnet dat features biedt waardoor bezoekers op meerdere manieren hun weg vinden (en blijven vinden) naar relevant gerelateerd nieuws, met onder meer features als follow a specific topic en follow a developing story. Nuance is volgens Zomerdijk het toverwoord en dat kan alleen met geavanceerde technologie. Hij noemt het voorbeeld van de aanslag op de moskee in Quebec, waarbij volgens de eerste berichten een Marokkaan betrokken zou zijn. Later bleek dit bericht niet juist. Zomerdijk stelt dat het belangrijk is dat het tegenbericht ook bij de lezer terechtkomt.

 

 

Rob Zomerdijk (Klangoo)- Cross Media Café 31-01-2017 from iMMovator

Bekijk hier de video van de presentatie van Rob Zomerdijk.

Nu.nl relativeert invloed van Facebook op de nieuwsvoorziening

Is Trump president geworden door Facebook? Niemand kan het met zekerheid zeggen. Dat Facebook een grote invloed op de nieuwsvoorziening in Nederland zou hebben, betwijfelt Gert-Jaap Hoekman, hoofdredacteur van Nu.nl in ieder geval zeer. Slechts 2% van het verkeer naar Nu.nl komt via Facebook binnen. Hoekman stelt dat het mediagebruik in Nederland behoorlijk divers is. Nog steeds kijken dagelijks ruim twee miljoen mensen naar het NOS Journaal. Ook kranten worden nog steeds gelezen en een ook een platform als Nu.nl heeft zo’n 2 miljoen bezoekers per dag.

Hoekman vertelt dat Nu.nl op verzoek van de lezers bezig is met de ontwikkeling van een gepersonaliseerde voorpagina. Hij constateert dat de lezer in basis lui is. Op Nu.nl kunnen bezoekers nu al hun voorkeuren instellen door selectie van artikeltags. Maar slechts 3% doet dat, stelt Hoekman. Op dit moment werkt Nu.nl al met geotargetting. Wie in een bepaald deel van het land verblijft, krijgt lokaal nieuws in samenwerking met regionale mediabedrijven. In de nieuwe versie kan de lezer in hoge mate op eenvoudige wijze invloed krijgen op z’n eigen voorpagina. Nu.nl zoekt naar de juiste verhouding van nieuws wat de bezoeker moét weten (en dus altijd voorgeschoteld krijgt) en wat hij wíl weten. Na het Cross Media Café ging Hoekman direct door naar een volgende meeting op het Mediapark waar mediabedrijven om tafel zaten met Facebook over samenwerking in nieuwsvoorziening en factchecking.

Gert-Jaap Hoekman (NU.nl) - Cross Media Café 31-01-2017 from iMMovator

Bekijk hier de video van de presentatie van Gert-Jaap Hoeman.

Publicism wil vrije pers garanderen met blockchaintechnologie

De vrije pers staat onder druk. Pieter Hasenaar, een van de oprichters van Publicism, ziet twee grote oorzaken. Over de hele wereld proberen politieke, terroristische en criminele groepen de pers monddood te maken. Daarnaast verdwijnt de funding van journalisatiek, doordat adverteerdersgelden naar commerciele social media-platforms stromen, waar niet de inhoud van nieuws, maar de clickrate geldt. Dit gaat ten koste van de kwaliteit en diversiteit van de media.

Publicism wil met blockchaintechnologie zorgen dat met name journalisten in probleemgebieden hun artikelen veilig kunnen aanbieden en daarvoor betaald krijgen, zonder tussenkomst van een centrale aansturende partij en zonder controle van autoriteiten. Blockchaintechnologie is de technologie achter de bitcoin, waarmee de waardestromen (bitcoins) van de ene gebruiker naar de andere gebruiker worden geregistreerd, zonder dat daarvoor een tussenpersoon nodig is, die alles regelt en controleert, zoals een bank. De technologie is ondertussen zover ontwikkeld dat het ook mogelijk is om deze voor andere diensten te gebruiken. Het is de bedoeling dat de technologie wordt gebruikt om artikelen te delen, IP-adressen anoniem te houden, recommandaties te delen en betalingen te verrichten. Een van de grootste technische uitdagingen is het garanderen van de anonimiteit van de schrijver.

Een blockchain maakt gebruikt van meerdere servers op verschillende locaties die alle dezelfde content bewaren. Een blockchain gedwongen offline zetten is daarom moeilijk. Als één server uit de lucht wordt gehaald, draaien de andere servers gewoon door. Pieter Hasenaar ziet de blockchain als dé oplossing voor het waarborgen van eerlijke vrij pers.

Pieter Haasnoot (Publicism) - Cross Media Café van 31-01-2017 from iMMovator

Bekijk hier de video van de presentatie van Pieter Haasnoot. 

Hackastory wil samen werken aan oplossing filterbubbel

Hoe ga je om met alle veranderingen in de journalistiek? Albertine Piels, oprichter van Hackastory, gelooft in een directe hands-on aanpak. Hackastory organiseert hackatons met multidisciplinaire teams van storytellers, ontwerpers en programmeurs, waarin wordt geëxperimenteerd met de mogelijkheden van bijvoorbeeld nieuwe technologie of nieuwe creatieve vormen. Eind januari organiseerde Hackastory een hackaton over de filterbubbel. Deze dag leverde het idee voor CROSS op, een plugin waarmee mensen bewust worden van hun filterbubbel. CROSS laat in een minigrafiek met een x- en y-as zien wat de oriëntatie van een artikel is: links of rechts en progressief of conservatief. Op facebook zou het icoontje van CROSS ook bij elk artikel de oriëntatie kunnen tonen. Piels over het belang van de hackatons: ‘Samen kunnen we meer bereiken. Dat is niet alleen noodzakelijk, maar ook leuk.’

Albertine Piels (Hackastory)- Cross Media Café 31-01-2017 from iMMovator

Bekijk hier de video van de presentatie van Albertine Piels. 

SVDJ over het echte probleem achter nepnieuws

Dankzij de filterbubbel en nepnieuws op Facebook zou Trump president zijn geworden. Maar klopt dat? Peter Smet Innovatie- en procescoördinator Stimuleringsfonds voor de Journalistiek​ (SVDJ) deed wat factchecking en vond een fundamentelere oorzaak. Uit Amerikaans media-onderzoek blijkt dat niet Facebook, maar Fox en CNN de primaire nieuwsbronnen waren voor 19 resp. 13 procent van de kiezers. Slechts 8 procent noemde Facebook als primaire bron. Smet zocht ook naar het bewijs dat de beïnvloeding door de sociale kring en de algoritmes van Facebook van grote invloed zijn geweest op de verkiezingsuitslag. Maar ook die cijfers waren niet overtuigend. Het echte probleem is volgens Smet dat 85% van de mensen nepnieuws niet herkent en dat wie nepnieuws wel herkent, de pers wantrouwt. Het vertrouwen in de pers is volgens de cijfers van Smet lager dan het vertrouwen in banken, ambtenaren en de tweede kamer. Volgens Smet maakt Trump van het heersende wantrouwen handig gebruik. Aan de journalistiek de taak om het vertrouwen terug te winnen. De SVJD heeft 550.000 euro ter beschikking voor innovatieve projecten die bijdragen aan het herstel van vertrouwen in de pers. Een van die projecten is Publicism. Het ontwikkelingsgeld wordt vergeven in tranches van 35.000 euro, genoeg om een prototype te maken of pilot te draaien.

Peter Smet (Stimuleringsfonds voor de Journalistiek) - Cross Media Café 31-01-2017 from iMMovator

Bekijk hier de video van de presentatie van Peter Smet. 

Lees hier deel 2 van het verslag van het Cross Media Café Behind the Filter Bubble.

Sprekers: 
  • Kevin Lamers, Head of Content, Buzzcapture
  • Edwin Kuipers, CTO en mede-oprichter Crowdynews
  • Gert-Jaap Hoekman, Hoofdredacteur NU.nl
  • Albertine Piels, founder van Hackastory
  • Rob Zomerdijk, VP International Business Development Klangoo
  • Peter Smet, Innovatie- en procescoördinator, Stimuleringsfonds voor de Journalistiek